गावातील लोकजीवन म्हणजे निसर्गाशी बांधलेली एक जिवंत गाथा. हे गाव पूर्णपणे आदिवासी बहुल आहे. येथे कोकणा, वारली आणि महादेव कोळी जमातींची वस्ती आहे. शतकानुशतकं या जमातींनी निसर्गाशी समरस होऊन आपली जीवनपद्धती घडवली.
आहार हा इथल्या संस्कृतीचा आरसा आहे. नागली, भात, कडधान्ये आणि जंगलात उगवणाऱ्या रानभाज्या यांचा रोजच्या जेवणात समावेश होतो. अधूनमधून मांसाहारही उत्सवाचा अविभाज्य भाग ठरतो. साधं, पण पौष्टिक जेवण — हीच या जीवनशैलीची खरी ताकद आहे.
वेशभूषेत पारंपरिक साधेपणा आणि सौंदर्य एकत्र नांदते. स्त्रिया भोत्या आणि फडकी नेसतात तर पुरुष आखूड धोतर घालतात. दागिन्यांत चांदीचे व सोन्याचे कोपरी विशेष लक्ष वेधून घेतात. प्रत्येक दागिना फक्त अलंकार नसून तो ओळख आणि अभिमानाचा प्रतीक असतो.
सणांच्या वेळी गावाचे रूप वेगळेच होते. सर्वात मोठा सण म्हणजे होळी. होळी हा फक्त रंगांचा खेळ नसून गावाच्या सामूहिक एकतेचे प्रतीक आहे. गाणं, नृत्य, हास्य आणि आनंद यामध्ये समाजाचे बंध अधिक घट्ट होतात. इतर सर्व सणही पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात, ज्यामुळे परंपरा आजही जिवंत आहे.
परंतु बदलत्या युगाचा स्पर्श गावालाही झालाच आहे. शिक्षण, नोकरी, शहरातील जीवनशैली यामुळे अनेक गोष्टी बदलत आहेत. वेशभूषा, दागिने, खाद्यपद्धती — सर्वकाही आधुनिकतेच्या वाऱ्याने ढवळून निघत आहे. तरीही, मुळाशी असलेली परंपरा आणि निसर्गाशी असलेले घट्ट नाते हे गावाला आजही वेगळेपण देतात.
लोकजीवन म्हणजे बदलत्या काळातही परंपरेची जपणूक करणारी अखंड धारा.
ही धारा टिकवून ठेवणे हेच खरी प्रगती मानावी लागेल.
